Bilirkişi Olarak Atanabilecekler: Kimler Bilirkişi Olabilir?
Bilirkişilik, adli ve idari süreçlerde uzman görüşüne ihtiyaç duyulan konularda bilgi ve deneyim sahibi kişilerin, mahkemelere veya ilgili kurumlara yardımcı olduğu önemli bir görevdir. Peki, kimler bilirkişi olarak atanabilir ve bilirkişilik için hangi şartlar gereklidir?
Bilirkişi Olmanın Şartları
Bilirkişi olarak atanabilmek için belirli niteliklere sahip olmak gereklidir. Türkiye’de bilirkişilik, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanuna göre, bilirkişi olabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:
- Uzmanlık ve Deneyim: Bilirkişinin, ilgili alanda uzmanlık sahibi olması ve bu uzmanlığını belgeleyebilmesi gerekir. Meslek odalarına kayıtlı olmak ve ilgili alanda eğitim veya tecrübe sahibi olmak büyük önem taşır.
- Tarafsızlık ve Güvenilirlik: Bilirkişilerden, davaya tarafsız bir şekilde yaklaşmaları beklenir. Bu nedenle, bilirkişi atanacak kişinin daha önce davanın taraflarından biriyle herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmamalıdır.
- Eğitim ve Sertifikasyon: Bilirkişilik başvurusu yapacak kişilerin, Adalet Bakanlığı tarafından düzenlenen eğitimleri tamamlamaları ve bilirkişilik siciline kaydolmaları zorunludur.
- Adli Sicil Kaydı Temizliği: Bilirkişilik yapacak kişinin adli sicil kaydının temiz olması gerekir. Suçtan hüküm giymemiş bireyler tercih edilir.
Kimler Bilirkişi Olabilir?
Bilirkişi, birçok farklı meslek grubundan seçilebilir. Hukuk, mühendislik, tıp, maliye gibi teknik bilgi gerektiren alanlarda çalışan kişiler, bilirkişilik yapmaya uygun adaylar arasında yer alır. Bununla birlikte, uzmanlık gerektiren konular dışında genel bilgi gerektiren durumlar için de deneyim sahibi kişiler bilirkişi olarak atanabilir.
Madde 64 – (1) Bilirkişiler, il adlî yargı adalet komisyonları tarafından her yıl düzenlenen bir listede yer alan gerçek veya tüzel kişiler arasından seçilirler. Cumhuriyet savcıları ve hâkimler, yalnız bulundukları il bakımından yapılmış listelerden değil, diğer illerde oluşturulmuş listelerden de bilirkişi seçebilirler. Bu listelerin düzenlenmesine veya listelerde yer verilenlerin çıkarılmalarına ilişkin esas ve usuller, yönetmelikte gösterilir.
(2) Atama kararında, gerekçesi de gösterilmek suretiyle, birinci fıkrada belirtilen listelere girmeyenler arasından da bilirkişi seçilebilir.
(3) Kanunların belirli konularda görevlendirdiği resmî bilirkişiler öncelikle atanırlar. Ancak kamu görevlileri, bağlı bulundukları kurumla ilgili davalarda bilirkişi olarak atanamazlar.
(4) Bilirkişi olarak atanan bir tüzel kişi ise, kendisi adına incelemeyi yapacak gerçek kişi veya kişilerin isimlerini, bilirkişi atayacak yargı merciinin onayına sunar.
(5) Listelere kaydedilen bilirkişiler, il adlî yargı adalet komisyonu huzurunda “Görevimi adalete bağlı kalarak, bilim ve fenne uygun olarak, tarafsızlıkla yerine getireceğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim.” sözlerini tekrarlayarak yemin ederler. Bu bilirkişilere görevlendirildikleri her işte yeniden yemin verilmez.
(6) Listelerde yer almamış bilirkişiler, görevlendirildiklerinde kendilerini atamış olan merci huzurunda yukarıdaki fıkrada öngörülen biçimde yemin ederler. Yeminin yapıldığına ilişkin tutanak hâkim veya Cumhuriyet savcısı, zabıt kâtibi ve bilirkişi tarafından imzalanır.
(7) Engel bulunan hâllerde yemin yazılı olarak verilebilir ve metni dosyaya konulur. Ancak bu hâle ilişkin gerekçenin kararda gösterilmesi zorunludur.
Not: Asliye Ceza Davaları-Asliye Ceza Mahkemesi – Ağır Ceza Davaları – Ağır Ceza Mahkemesi – Çocuk Ağır Ceza Davaları – Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi gibi Mahkemelerin görev alanına giren suçlarda sanıkların veya müştekilerin bir Avukat ile bu davaları takip etmeleri hukuken kendi yararlarına olacaktır. Ağır Ceza Avukatı – Ağır Ceza Mahkemesi Avukatı – Ceza Avukatı – Çocuk Ağır Ceza Avukatı gibi kavramlardan daha ziyade işini iyi takip eden ve işini severek yapan Avukat kavramı daha efdaldir.