Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme

Zeki  BULGAN  |  Ceza  Avukatı

  Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme  Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun      “ Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler ” başlıklı dördüncü kısmının “ Adliyeye Karşı Suçlar ” başlıklı ikinci bölümünde, 281. maddede düzenlenmiştir.

TCK.’nın 281. maddesine göre daha önceden işlenmiş olan bir suçun delil ve eserlerinin yok edilmesi, silinmesi, gizlenmesi ya da bozulması, işlenen suçtan bağımsız olarak ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Suçun konusunu, daha önce işlenmiş olan bir suçun delil ve eserleri oluşturmaktadır. Bir suçtan elde edilmiş olan eşyayı da suçun eser ve delili olarak kabul etmek gerekir. Bu nedenle Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, önceden işlenmiş bir suçun varlığını zorunlu kılmaktadır. Hukuken delil niteliği taşımayan herhangi bir şeyin yok edilmesi, gizlenmesi ya da değiştirilmesi halinde suç oluşmaz.

   TCK. 281’de bahsi geçen bu suç  seçimlik hareketli bir suçtur. Suçun oluşabilmesi için başka bir suçun delil ve eserlerinin yok edilmesi, gizlenmesi, değiştirilmesi ya da bozulması şeklindeki seçimlik hareketlerden en az birisinin gerçekleştirilmesi ile birlikte failin gerçeğin meydana çıkarılmasını engellemek amacıyla hareket etmesi de gerekmektedir. Failin kastı gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek olmalıdır.

Ancak TCK.’nın 281. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince kişiye kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçun delillerini yok etmesi, gizlemesi ya da değiştirmesi nedeniyle ayrıca ceza verilmez. Bu bir şahsi cezasızlık sebebidir.

Yargıtay ;  TCK.’nın 191/ 2 maddesi gereğince hakkında tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması kararı bulunan ve idrar tetkiki için gittiği hastanede, kendisi yerine bir başkasının idrarını vererek suç delillerini gizlemeye çalıştığı belirtilen sanığın eyleminin Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçuna vücut verdiğini, ancak TCK. 281/1 maddesinin ikinci cümlesindeki “ Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez. ” hüküm nedeniyle sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerektiğini içtihat etmiştir.

Yargıtay bir başka kararında ; Mağdura ait motosikletin sanık tarafından çalınması sonrasında sanıkların çalınan motosikletin tanınmasını engellemek amacıyla bazı parçalarının sökülmesi, motor ve şasi numaralarının spiralle kazınması biçimindeki eyleminsuç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçuna vücut vereceğini, ancak TCK.’nın 281/ 1 maddesinin ikinci cümlesinde yer alan “ Kendi işlediği veya işlenişine iştirak ettiği suçla ilgili olarak kişiye bu fıkra hükmüne göre ceza verilmez. ” hükmü gereğince sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerektiğini içtihat etmiştir.

TCK. 281/ 1 maddesinin ikinci cümlesinde bahsi geçen bu şahsi cezasızlık sebebi sadece suç delillerini yok etme, gizleme ya da değiştirme suçu ile sınırlıdır. Eylem ayrıca başka bir suç oluşturuyorsa failin örneğin resmi belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemek, hırsızlık, mala zarar verme gibi başka bir suçtan dolayı cezalandırılabilmesinin mümkün olduğu unutulmamalıdır.

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçunun bir kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı TCK. 281/ 2’de  hüküm altına alınmıştır. Yani suçun bir kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olmayacak şekilde işlenmesi halinde  suçun cezasının temel şekli uygulanır.

TCK.’nın 281. maddesinin üçüncü fıkrasında suç delillerini yok etme, gizleme ya da değiştirme suçuna has bir etkin pişmanlık düzenlemesi yer almaktadır. Bu düzenlemeye göre Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu faili, hüküm verilmeden önce gizlenen delilleri mahkemeye teslim etmesi halinde verilecek cezanın beşte dördü indirilecektir.
Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, şikayete tabi değildir. Savcılık tarafından re’sen soruşturulur.

Uzlaşma kapsamında olmayan Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu sebebiyle yapılan yargılamalar Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görülür.

Bu yazıyı Paylaşmak istermisiniz?