Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu

Zeki  BULGAN  |  Ceza  Avukatı

     Görevi yaptırmamak için direnme suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “ Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler ” başlıklı dördüncü kısmının “ Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar ” başlıklı birinci bölümünde, 265. maddede düzenlenmiştir. Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanılması halinde suç oluşacaktır. Seçimlik hareketli bir suç olarak düzenlenen bu suçun oluşabilmesi için ; Kamu görevlisine, yerine getirdiği görevini yaptırmamak amacıyla cebir veya tehdit ya da her ikisinin birden kullanılması gerekir.

Görevini yaptırmamak için direnme suçunda korunan hukuki yarar, kamu idaresinin güvenilirliği ve işleyişi olup, bu suçta, kişilerin kamu faaliyetlerine saygı göstermelerinin sağlanması ve kamu görevlerinin yerine getirilmesi dolayısıyla da kamu görevini yerine getirenleri engellemeye yönelik eylemlerin önlenmesi hedeflenmiştir. Aynı zamanda, kendisine verilen görevi yerine getirmekte olan kamu görevlisine karşı cebir veya tehdit ya da her iki fiil birlikte gerçekleştirilmiş olduğundan bu suçla kişi özgürlüğü ve beden bütünlüğü de korunmaktadır.

Görevini yaptırmamak için direnme suçunun oluşabilmesi için öncelikle failin mağdura yönelik cebir ve/ veya tehdit eyleminin bulunması gerekir. Suçun oluşumu için cebir veya tehdit unsurundan birinin varlığı yeterlidir. Cebir ve tehdit dışında örneğin hakaret eylemi ile bu suç işlenemez. Yine sadece eşya üzerinde cebir kullanılarak da bu suç işlenemez.

Görevi yaptırmamak için direnme suçunun oluşması için cebir veya tehdidin kamu görevlisine karşı göreve başlamadan veya başladığı sırada veya görevin icra edildiği sırada yapılması gerekir. Görevin yapılmasından sonra gerçekleştirilen cebir veya tehdit 5237 sayılı Kanunun 265. maddesinde yazılı suçu oluşturmaz. Fiilin niteliğine göre yaralama veya tehdit suçları oluşabilir.

Suçun oluşabilmesi için gerekli olan bir diğer husus da cebir ve/ veya tehdidin mağdurunun kamu görevlisi olmasıdır. Kural olarak, üçüncü bir kişiye yönelik eylemler bu suçu oluşturmaz. Zira kanun metninde açıkça             “ Kamu görevlisi ” tabiri kullanılmıştır.

Kamu görevlisinin yapmak istediği iş, görevi ve yetkisi kapsamında olmalıdır. Görevli ve yetkili olmadığı halde işlem yapmak isteyen kamu görevlisine direnme halinde 5237 sayılı Kanunun 265. maddesinde tanımlanan suç oluşmaz.

Görevi yaptırmamak için direnme suçu kasten işlenebilen suçlardandır. Suçun oluşabilmesi için failin suçun tanımındaki unsurları bilerek eylemini gerçekleştirmesi gerekmektedir. Fail, mağdurun kamu görevlisi olduğunun, bir kamu görevini yürüttüğünün bilincinde olmalıdır. Yine fail kullandığı cebir ve/ veya tehdidin de farkında olmalıdır. Bu suçun taksirle işlenebilmesi mümkün değildir. Yine kanun metninde yer alan “ görevini yapmasını engellemek amacıyla ” ibaresinden de açıkça görüleceği üzere failin özel bir saikle hareket etmesi gerekir.

Görevini yaptırmamak için direnme suçunun oluşabilmesi için failin, kamu görevlisine yönelen eylemi ile yürütülen kamu görevi arasında bir illiyet bağı bulunmalıdır. Aksi takdirde, örneğin fail şahsi alacak verecek meselesi dolayısıyla görevini yapmakta olan bir polis memurunu yaralayacak olursa bu suç oluşmayacaktır.

Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi, failin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi, silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde, suçun temel şeklindeki cezalardan daha yüksek cezalar öngörülmüştür.

Görevini yaptırmamak için direnme suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanacaktır.

Kişilerin kamu görevlisine karşı gerçekleştirdikleri cebir ve tehdit içermeyen ;  Kapıyı çalan polis memuruna kapıyı açmama, dur emrine rağmen kaçma, polis merkezine götürülmesini önlemek için yere yatma, kendini zincirleme gibi eylemler pasif direnme mahiyetinde olduğundan bu fiillerin TCK.’nın 265. maddesinde düzenlenen görevi yaptırmamak için direnme suçu kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Görevi yaptırmamak için direnme suçu, şikayete tabi değildir. Savcılık tarafından re’sen soruşturulur.

Uzlaşma kapsamında olmayan Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, sebebiyle yapılan yargılamalar Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görülür.

Bu yazıyı Paylaşmak istermisiniz?