5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun “ Kişilere Karşı Suçlar ” başlığını taşıyan İkinci Kısmının “ Malvarlığına Karşı Suçlar ” başlıklı Onuncu Bölümünde Malvarlığına Karşı işlenen Suçlar düzenlenmiştir.
TCK.’da Malvarlığına Karşı Suçlar ; Hırsızlık, Yağma, Mala Zarar Verme, İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme, Hakkı olmayan yere tecavüz, Güveni kötüye kullanma, Bedelsiz senedi kullanma, Dolandırıcılık, Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf, Hileli iflâs, Taksirli iflas, Karşılıksız yararlanma, Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi, Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi ve Bilgi vermeme olarak sayılmıştır.
Malvarlığına Karşı Suçlar sayıldıktan sonra TCK.’nın 168. maddesinde Etkin Pişmanlık düzenlenmiştir ;
- a) Hırsızlık, Mala Zarar Verme, Güveni Kötüye Kullanma, Dolandırıcılık, Hileli İflas ve Taksirli İflas Suçları yönünden Failin, azmettirenin veya yardım edenin suç tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.
- b) Yağma suçu yönünden Failin, azmettirenin veya yardım edenin suç tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.
Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın üçte birine kadarı indirilir.
- c) Karşılıksız Yararlanma Suçu yönünden mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zarar soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilirse fail, azmettiren veya yardım eden hakkında kamu davası açılmaz.
Zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde verilecek cezanın üçte birine kadar indirilir.
Kısmen geri verme veya tazmin halinde Etkin Pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun buna rıza göstermesi de şarttır.
Ancak TCK. 168/ 5 maddesi gereğince Karşılıksız Yararlanma Suçunda Fail, Azmettiren veya Yardım Edenin Etkin Pişmanlıktan istifade edebilmesi için mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararın TAMAMEN TAZMİN EDİLMESİ şarttır. Karşılıksız Yararlanma Suçunda zararın kısmen tazmin edilmesi halinde Etkin Pişmanlık hükümlerinden faydalanılması mümkün değildir.
Yeri gelmişken Etkin Pişmanlığın uygulanması açısından Soruşturma ve Kovuşturma kavramlarının neyi ifade ettiğini de belirtmek gerekir. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde Soruşturma ; “ Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evre ”, Kovuşturma ise “ İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evre ” olarak tanımlanmıştır. TCK.’nın 168. maddesinde bahsi geçen Etkin Pişmanlık hükümlerinin uygulanması yönünden CMK.’nın 2. maddesinde bahsi geçen Soruşturma ve Kovuşturma kavramlarının tanımından faydalanmak gerekecektir.
Netice olarak TCK. 168’de düzenlenen Etkin Pişmanlık hükümlerinden failin hangi oranda yararlanacağı hususunda Etkin Pişmanlığın Soruşturma aşamasında mı yoksa Kovuşturma aşamasında mı gösterildiği önemlidir. Ayrıca kanun metninde Kovuşturma aşamasında Hüküm verilmeden önce Etkin Pişmanlığın gösterilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Kanun hükmün kesinleşmesini değil hükmün verilmesini aradığı için Etkin Pişmanlığın en geç hüküm verilmeden önce gösterilmesi gerekir. Hüküm verildikten sonra Etkin Pişmanlık gösterilmesine kanun bir değer atfetmemiştir.
Şüpheli veya sanığın birden fazla olması halinde şüpheli ya da sanıklardan birinin zararı tamamen gidermesi durumunda zararın giderilmesine karşı çıkmadıkları müddetçe Etkin Pişmanlık hükümlerinden diğer şüpheli ya da sanıklar da faydalanır. Yine şüpheli ya da sanıklardan birinin mağdurun zararını kısmen gidermesi halinde de , mağdur, zararın kısmen giderilmesine rıza gösterirse Etkin Pişmanlık hükümlerinden diğer şüpheli ya da sanıklar da faydalanır.