Yargılamaya Katılamayacak Hâkim Nedir?
Türk hukuk sistemi, adil bir yargılamanın sağlanması için tarafsızlık ilkesine büyük önem vermektedir. Bu kapsamda, hâkimlerin tarafsızlığını zedeleyebilecek durumlar göz önüne alınarak “yargılamaya katılamayacak hâkim” kavramı hukukumuza dahil edilmiştir.
Hangi Durumlarda Hâkim Yargılamaya Katılamaz?
Hâkimin yargılamaya katılamayacağı durumlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile düzenlenmiştir. Buna göre:
- Taraflarla İlişkisi: Hâkim, taraflardan birinin eşi, nişanlısı, üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımlığı bulunan bir yakınıysa yargılamada yer alamaz.
- Daha Önceki Görevleri: Hâkim, aynı davada daha önce tanık, bilirkişi ya da avukat olarak görev aldıysa, bu durum tarafsızlığını etkileyebileceği için yargılamaya katılamaz.
- Kişisel Çıkar İlişkileri: Hâkimin davada doğrudan veya dolaylı olarak bir çıkarı varsa, yargılamadan çekilmesi gerekmektedir.
- Geçmiş Kararları: Aynı davaya ilişkin bir üst derecede görev yapacak hâkim, daha önce alt derecede verdiği kararlardan dolayı davada görev alamaz.
Hâkimin Reddi ve Çekilmesi
Eğer bir taraf, hâkimin tarafsızlığına gölge düşürecek bir durum olduğunu düşünüyorsa, hâkimin reddini talep edebilir. Ayrıca hâkim, kendi tarafsızlığını zedeleyecek bir durum olduğunu fark ederse, yargılamadan çekilme talebinde bulunabilir.
Madde 23 – (1) Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.
(2) Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hâkim, kovuşturma evresinde görev yapamaz.
(3) Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz.
Not: Asliye Ceza Davaları-Asliye Ceza Mahkemesi – Ağır Ceza Davaları – Ağır Ceza Mahkemesi – Çocuk Ağır Ceza Davaları – Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi gibi Mahkemelerin görev alanına giren suçlarda sanıkların veya müştekilerin bir Avukat ile bu davaları takip etmeleri hukuken kendi yararlarına olacaktır. Ağır Ceza Avukatı – Ağır Ceza Mahkemesi Avukatı – Ceza Avukatı – Çocuk Ağır Ceza Avukatı gibi kavramlardan daha ziyade işini iyi takip eden ve işini severek yapan Avukat kavramı daha efdaldir.