İddianamenin İadesi Nedir?

İddianamenin iadesi, ceza muhakemesi sürecinde savcının hazırladığı iddianamenin mahkeme tarafından incelenip belirli şartlara uymadığı gerekçesiyle kabul edilmemesi durumudur. Türk Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174. maddesinde düzenlenmiş olan bu durum, adil yargılama ilkelerinin sağlanması ve hukuka uygun bir dava sürecinin işletilmesi amacıyla getirilmiştir.

İddianamenin İadesi Şartları

Bir iddianamenin mahkeme tarafından iade edilebilmesi için şu şartların oluşması gerekir:

1. Delil Yetersizliği: İddianame, suçun işlendiğine dair yeterli şüphe oluşturacak somut deliller içermelidir. Aksi halde iade edilir.
2. Usul Hataları: İddianamenin hukuka ve usule uygun şekilde düzenlenmiş olması gerekir. Eksiklik veya yanlışlık durumunda mahkeme iade kararı verebilir.
3. Kovuşturma Şartlarının Eksikliği: Suçun kovuşturulabilmesi için gerekli olan yasal şartlar yerine getirilmemişse iddianame iade edilir.

İddianamenin İadesinin Sonuçları

İade edilen iddianame, savcıya geri gönderilir. Savcı, iade gerekçelerini göz önünde bulundurarak eksiklikleri tamamlamalı ve tekrar mahkemeye sunmalıdır. Ancak bu süreç, savcıya tanınan süre içinde tamamlanmalıdır. Aksi halde dava açılamaz ve şüpheli hakkında soruşturma sona erebilir.

Madde 174 – (Değişik: 25/5/2005 – 5353/27 md.)
(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Not: Asliye Ceza Davaları-Asliye Ceza Mahkemesi – Ağır Ceza Davaları – Ağır Ceza Mahkemesi – Çocuk Ağır Ceza Davaları – Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi gibi Mahkemelerin görev alanına giren suçlarda sanıkların veya müştekilerin bir Avukat ile bu davaları takip etmeleri hukuken kendi yararlarına olacaktır. Ağır Ceza Avukatı – Ağır Ceza Mahkemesi Avukatı – Ceza Avukatı – Çocuk Ağır Ceza Avukatı gibi kavramlardan daha ziyade işini iyi takip eden ve işini severek yapan Avukat kavramı daha efdaldir.